Vegan beslenme eğiliminin artması ve bu konudaki bilimsel çalışmaların hız kazanması, devletleri çeşitli yasal düzenlemeler yapmaya yöneltti. Düzenlemelerin ve politikaların temelinde tüketici haklarının korunması ile haksız rekabetin önlenmesi yer alıyor.
Avrupa Birliği, bitki bazlı süt ürünleri konusunda ilk adımı 2010 yılında attı. O zamana kadar “süt” teriminin bitki bazlı gıdalar için kullanılmasına izin verilmiyordu. Avrupa Birliği Komisyonu’nun 2010/791 sayılı kararında bazı ürünler “istisna” kategorisine alındı ve bunların süt ürünlerine ait terminolojiyi kullanabileceği belirtildi. Bu kullanım üye devletlerin takdirine bırakıldı. Örneğin “badem sütü” ifadesine Fransa ve İspanya’da izin verilirken Romanya, Almanya veya Birleşik Krallık’ta izin verilmemektedir.
Amerika Birleşik Devletleri, FDA’nın (ABD Gıda ve İlaç Dairesi) kararıyla bitki bazlı süt ürünlerinde “süt” ifadesinin kullanılmasına izin vermektedir. Ayrıca FDA kararından önce bir ABD mahkemesi, “makul (aklı başında) bir tüketicinin soya sütü ile inek sütü arasındaki farkı anlayabileceğine” hükmetmiştir.
Türk Gıda Kodeksi’ne göre bitki bazlı süt ürünlerinde “süt” ifadesinin kullanılması yasaktır. Bununla birlikte Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği’nin ikinci bölümüne göre, tüketicilerin hassasiyetleri dikkate alınarak “domuz eti içerir” veya “vejetaryenler ve veganlar için” ifadelerinin kullanılmasına izin verilmektedir.
Görüldüğü üzere konuyla ilgili hâlâ yasal eksiklikler vardır. Ürünlere ilişkin daha kesin adımlar atılmalıdır.
Konuyla ilgili görüşlerinizi ve geleceğe yönelik beklentilerinizi merak ediyorum…
Carlos Toazza yanıtı
gönderilmeBrezilya’da da Avrupa’daki gibi; “süt” teriminin bitki bazlı gıdalar için kullanılmasına izin verilmiyor.
Food R&D Emeritus yanıtı
düzenlenmeGeleneği aşmak zordur; onlarca yıldır bitkisel maddelerden elde edilen ve süte benzeyen her şeye süt deniyor. Hindistan cevizi sütü ve soya sütü adları da buradan geliyor.
Elde edildiğinde beyaz görünen her şey bu çağrışımı taşır: sütümsü çökelti, magnezya sütü vb.
Görünüşe ilişkin bu algı terimle ilişkilendirilmeye devam ettiği sürece, söz konusu ürün gerçek süt olsun ya da olmasın, bu adlandırma alışkanlığından kurtulmak zor olacaktır.
Food & Material Scientist yanıtı
gönderilmeBunun bir nedeni de “süt” teriminin, laktoz intoleransı olan bazı tüketicilere yardımcı olması olabilir; bu ürünler bitki bazlı olduğundan, gerçek inek veya hayvan sütünden gelmeden de “süt” tüketebiliyorlar.
Evet, katılıyorum; burada farklı bir terminolojiye ihtiyacımız olabilir.
Ayrıca tüketiciler “bitki özütü”, “fasulye özütü”, “fasulye akışı” veya “fasulye suyu” gibi terimleri çekici bulmayabilir.