Polidekstroz nedir?

Avrupa Birliği’nin E1200 olarak adlandırdığı polidekstroz, çok sayıda glikoz molekülünün çapraz bağlanmasıyla oluşan sentetik bir polimerdir.

Tatsız, kokusuz, beyaz-krem renkli ve granül toz biçimindeki polidekstroz suda tamamen çözünür.

Dr. Hans Renhard tarafından 1965’te keşfedilen polidekstrozun gıda katkısı olarak kullanımı, ABD Gıda ve İlaç Dairesi tarafından 1981’de onaylanmıştır. Ticari polidekstroz üretiminde ham madde olarak mısır nişastasından elde edilen glikoz kullanılır. Polidekstroz, glikozun sorbitol ve sitrik asit varlığında yüksek sıcaklıkta polimerleştirilmesiyle elde edilir.

Karışım, plastikleştirici olarak 10 birim sorbitole ve katalizör olarak 1 birim sitrik aside karşılık 89 birim glikoz içerir. Glikoz moleküllerinin çapraz bağlanmasıyla elde edilen polidekstroz bir dizi saflaştırma işleminden geçirilerek ticari kullanıma sunulur. Son ürün az miktarda sorbitol ve sitrik asit içerebilir.

Kaynak gönderide, çözünür besinsel lif özelliği taşıyan polidekstrozun tokluk sağladığı, kan şekeri düzeyini düzenlemeye ve ağırlığı korumaya yardımcı olduğu belirtilmektedir. Özellikle düşük kalorili gıdaların üretiminde şeker, nişasta veya yağ ikamesi olarak kullanılan polidekstrozun tüketildiğinde 1 kcal enerji sağladığı ifade edilmektedir.

Özellikle düşük kalorili ürünler olmak üzere çeşitli gıdaların üretiminde dolgu maddesi olarak kullanılan polidekstroz; kıvam artırma, nem tutma ve ağız hissini geliştirme özellikleri nedeniyle de formülasyona eklenir.

Ekmek, pizza hamuru, kraker ve lavaş gibi düşük kalorili unlu mamullerin üretiminde polidekstroz, şeker ve nişastanın yerine geçerken istenen ağız hissi ile tekstür özelliklerini sağlamak amacıyla formülasyona eklenir. Polidekstroz, nem tutma özelliğiyle bu ürünlerin raf ömrünün uzatılmasına da katkıda bulunur.

Şekerin yerine geçmek veya besinsel lif miktarını artırmak için gazlı ya da gazsız içeceklere eklenen polidekstroz, istenen ürün yapısını sağlayan bir dolgu maddesi olarak işlev görür. Az yağlı sütlü içeceklerde ürünü daha yağlı hissettirerek ağız hissini de geliştirir.

Düşük kalorili çikolata formülasyonuna eklenen polidekstroz, ürünün kremsi yapısının korunmasına yardımcı olur ve hafif karamel tadıyla lezzete katkıda bulunur.

Besinsel lifle zenginleştirilmiş makarna ve erişte üretiminde polidekstroz kullanılır. Polidekstroz, işleme sırasında hamurun mekanik özelliklerini geliştirerek ürünün istenen biçimi almasını ve bu biçimi korumasını sağlar.

Polidekstroz, çeşitli gıdaların üretiminde yoğun tatlılık sağlayan sentetik veya doğal tatlandırıcılarla ikame edilen şekerin ağız hissi, dolgunluk ve tekstür özelliklerinin karşılanmasına katkıda bulunur.