Pirinç yıkama suyunu saklamaya ilişkin rastgele, bilimsel veya akademik olmayan bir sorum var. Bu suyu saklamanın gübre gibi davranarak tohum çimlendirmeye ve bitki çoğaltmaya yardımcı olacağı söylendi.
Bu nedenle yasemin ve basmati dâhil çeşitli pirinçleri yıkadım, yıkama suyunu saklayıp yeniden kullandığım bir litrelik su şişelerine doldurdum. Bir gün sonra şişelerin biçimini kaybettiğini, kabarcıklarla dolduğunu ve dipte sirke anasına benzeyen bir gelişim gösterdiğini fark ettim.
İçerideki sıvı gazlı hâle gelmişti. Şişeleri açınca kötü kokulu, sıkışmış hava çıktı ve yeniden kullanılan şişe geçici olarak eski biçimine döndü. Ancak daha sonra, kapak hafifçe açıkken bile sıvının içindeki hava hızla genişlemeye devam etti. Bunların hepsi 48 saat içinde oldu.
Bu yüzden sıvının tamamını, başlatıcı etkisi olmasını umarak dışarıdaki kompostuma döktüm. Ancak tam olarak ne olduğunu merak ediyorum. Mutfakta ve bahçede, birçok kişi için de güzellik uygulamalarında—örneğin hızlı saç uzamasını güçlendirmek amacıyla—kullanılan bu kaynak nasıl bu kadar asidik ve kararsız hâle geldi? Bilgisi olan var mı?
Food R&D Emeritus yanıtı
gönderilme 2 beğeniGeçmişte pirinç yıkama suyu ve benzeri şeylerin faydaları hakkında birçok abartılı iddia duydum. Çocukluğumdaki kişisel deneyimimde büyükannemin pirinç yıkama suyuyla orkidelerini suladığını görürdüm. Aynı bitkiye sahip olan ancak yalnızca musluk suyuyla suladığı için nadiren çiçek açtıran komşumuza kıyasla, büyükannemin bitkileri daha düzenli çiçek açıyordu. Sıradan birinin bakış açısından içinde bir büyüme faktörü varmış gibi görünüyordu.
Şimdi gıda kimyası açısından bakalım. Öğütülmüş pirinçte eser miktarda pirinç unu ve pirinç nişastası vardır. Pirinç endospermi çoğunlukla nişasta; az miktarda protein ve lif; kalsiyum, magnezyum, potasyum ve sodyum gibi mineraller ile bazı B vitamini türleri içerir. Özetle pirinç suya yatırıldığında veya suda yıkandığında bu bileşenlerin bir kısmı suya geçer; böylece pirinç yıkama suyu hafif bir gübre ve mikroorganizmalar için kültür ortamı hâline gelir.
Pirinç havaya maruz kaldığında, tahıllarda bolca bulunabilen havadan gelen mikroorganizmalarla karşılaşır. Bunlar arasında Clostridium perfringens ve Bacillus cereus gibi patojenler, bazı Enterococcus türleri ile laktik asit bakterileri, mayalar ve küf sporları sayılabilir. Pirinç yıkama suyu saklandığında fermantasyondan bu mikroorganizma karışımı sorumludur. Güçlü biçimde oluşan karbondioksit, azot, hidrojen ve eser miktarda hidrojen sülfür gibi gazlar kapalı plastik su şişenizin şişmesine ve biçiminin bozulmasına neden olur. Basıncı bırakırsanız bu gazlardan kaynaklanan kötü bir koku alırsınız.
Daha uzun süre fermantasyona bırakırsanız bu patojenler zamanla laktik asit bakterileri—homofermentatif ve heterofermentatif türler—karşısında sayıca azalır. Bu bakteriler laktik asit, asetik asit, aseton ve asetaldehit oluşturarak ekşi kokuya yol açar. Bununla birlikte çevre koşullarına bağlı olduğundan bu değişiklikler her zaman gerçekleşmez.
Cilt üzerindeki çok abartılan yararlı etkisine gelince, bana göre sonuçlar karışıktır: Bazı kişilerde cilt alerjisi görülür. Bunun nedeni alerji yaşayan kullanıcıların patojenlerle dolu pirinç yıkama suyu kullanması, yarar gördüğünü söyleyenlerin suyunda ise dost, patojen olmayan laktik asit bakterilerinin baskın olması olabilir.
Benzer biçimde bazı kişiler ciltlerine ekşi maya başlatıcısı sürmenin güzel bir ton ve esneklik gibi faydalar sağladığını iddia eder.
Teorik olarak pirinç yıkama suyu ekşi maya başlatıcısına benzer bir mikrobiyal ortama ulaşırsa, laktik asit ve karışımdaki diğer bileşenler nedeniyle yararlı etki sağlayabilir; aksi durumda sağlamaz. Son olarak bilim, iddia edilen faydalara hâlâ kuşkuyla yaklaşıyor; ancak bağlı kullanıcılar uygulamayı sürdürüyor.
V. Frazier-Ratajczak yanıtı
gönderilmeİşte bu! Sebebin mikroorganizmalar olup olmadığını merak ediyordum. İnsanlar evde kalıp bahçe kurmaya, evde sağlık ve tedavi yöntemleri aramaya başladıkça bunu saklama akımının yeniden canlanacağını düşünüyorum. Teşekkürler!
Food & Material Scientist yanıtı
gönderilme 1 beğeniEvet, çok güzel ayrıntılar. Emin değilim; belki bir gün birisi pirinç suyundan şarap bile yapabilir.
Pirinç suyu cilt bakımında da gündemde; özellikle kolajen üretimi, Kore tarzı parlak cilt vb. için çok övülüyor ve kozmetik sektörü de bunu değerlendiriyor olabilir.
Başka bir kullanımda bazı kişiler iç mekân bitkilerindeki kimi zararlıları öldürmek için doğal sprey olarak bile kullanıyor.
Ben de @MamaDuck'ın anlattığının aynısını yaptım; şişe şişti ve biçimini bile kaybetti. İki haftadan uzun süre saklama denememi tamamlayamadım.
Teşekkür ederim.